قوانین و مقررات مرتبط
دوشنبه 7 دي 1388 بيانيه عمومي - بيانية دولت جمهوري دموكراتيك و مردمي الجزاير
بيانيه عمومي
بيانية دولت جمهوري دموكراتيك و مردمي الجزاير
 
نظر به اينكه دولتين جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحدة امريكا از دولت جمهوري دموكراتيك و مردمي الجزاير تقاضا نموده‌اند كه به‌منظور يافتن راه قابل قبول طرفين براي حل بحران در روابط‌شان ناشي از دستگيري 52 نفر اتباع امريكا در ايران به‌عنوان واسطه عمل نمايد، دولت الجزاير با دو دولت دربارة تعهداتي كه هريك آماده‌اند براي حل اين بحران در چارچوب چهار شرط ذكر شده در مصوبة مورخ 11 آبان 1359 (2 نوامبر 1980) مجلس شوراي اسلامي ايران به‌عمل آورند، مشورتهاي گسترده‌اي انجام داده است. براساس اعلام پذيرش رسمي از جانب ايران و ايالات متحده اينك دولت الجزاير اعلام مي‌دارد كه تعهدات متقابل زير توسط دو دولت به‌عمل آمده است:
 
اصولكلي
تعهدات مشروحه در اين بيانيه برمبناي اصولكلي زير است:
الف. در چارچوب و پيرو شرايط دو بيانية دولت جمهوري دمكراتيك و مردمي الجزاير،[1] ايالات متحده حتي‌الامكان وضعيت مالي ايران را به‌صورت موجود قبل از 23 آبان‌ماه 1358 (14 نوامبر 1979) باز خواهدگرداند.
در اين چارچوب ايالات متحده خود را متعهد مي‌سازد كه تحرك و انتقال آزاد كلية دارايي‌هاي ايران موجود در قلمرو قضائي خود را به شرحي كه در بندهاي 4 تا 9 خواهد آمد، تأمين نمايد.
ب. قصد هر دو طرف، در چارچوب و پيرو شرايط دو بيانية دولت جمهوري دمكراتيك و مردمي الجزاير اين است كه كلية دعاوي بين هر دولت با اتباع دولت ديگر را لغو و موجبات حل و فصل و ابطال كلية اين دعاوي را ازطريق يك داوري لازم‌الاجرا فراهم نمايند. ازطريق ترتيبات مندرج در بيانية مربوط به حلوفصل ادعاها، ايالات متحده موافقت مي‌نمايد كه به تمام اقدامات حقوقي در دادگاههاي ايالات متحده كه متضمن دعاوي اتباع و مؤسسات امريكايي عليه ايران و مؤسسات دولتي آن است خاتمه داده، كلية احكام توقيف و احكام قضائي صادره را لغو، ساير دعاوي براساس چنين ادعاهايي را ممنوع و موجبات خاتمه دادن به چنين ادعاهايي را، ازطريق داوري لازم‌الاجرا فراهم نمايد.
 
مادة 1. عدم مداخله در امور ايران
1. ايالات متحدة امريكا تعهد مي‌نمايد كه سياست ايالات متحده اين است و از اينپس اين خواهد بود كه به‌صورت مستقيم يا غيرمستقيم، سياسي و يا نظامي، در امور داخلي ايران مداخله ننمايد.
 
مواد 2 و 3. استرداد دارايي‌هاي ايران و حل و فصل دعاوي
2. ايران و ايالات متحده (از اين به بعد «طرفين» ناميده خواهند شد) بلافاصله يك بانك مركزي (از اين به بعد «بانك مركزي» ناميده خواهد شد) قابلقبول طرفين را انتخاب خواهند نمود كه طبق دستورات دولت الجزاير و بانك مركزي الجزاير (بعد از اين «بانك مركزي الجزاير» ناميده خواهد شد) به‌عنوان حافظ حساب اماني (escrow) و وجوه تضميني كه ذيلاً تشريح مي‌شود، عمل خواهد نمود. طرفين بلافاصله ترتيبات لازم براي گشايش حسابهاي سپرده را طبق شرايط اين بيانيه با بانك مركزي خواهند داد. تمام وجوه سپرده شده در حساب اماني در بانك مركزي طبق اين بيانيه در حسابي بهنام بانك مركزي الجزاير نگهداري خواهد گرديد. ترتيبات خاصي براي اجراي تعهدات مطروحه در اين بيانيه و بيانية جمهوري دمكراتيك و مردمي الجزاير مربوط به حلوفصل دعاوي به‌وسيله دولت ايالات متحدة امريكا و دولت جمهوري اسلامي ايران (از اين به بعد «بيانية حلوفصل دعاوي» ناميده خواهد شد)، به‌طور جداگانه طي تعهدات خاص دولت ايالات متحدة امريكا و دولت جمهوري اسلامي ايران، با توجه به بيانية جمهوري دمكراتيك و مردمي الجزاير پيش‌بيني شده است.
3. ترتيبات سپرده‌گذاري متضمن اين شرط خواهد بود كه چنانچه دولت الجزاير نزد بانك مركزي الجزاير گواهي خروج ايمن 52 تبعة ايالات متحده را از ايران صادر نمايد، بانك مركزي الجزاير براساس آن به بانك مركزي دستور خواهد داد فوراً تمام وجوه و ديگر دارايي‌هاي موجود در حساب اماني نزد بانك مركزي را براساس اين بيانيه منتقل نمايد؛ مشروط بر اينكه در هر زماني قبل از صدور اين گواهي توسط دولت الجزاير، هريك از طرفينـ ايران و ايالات متحدهـحق خواهد داشت كه با يك اخطارية 72 ساعته تعهدات خود را نسبت به اين بيانيه فسخ نمايد.
اگر چنين اخطاريه‌اي توسط ايالات متحده صادر شود و گواهي مذكور توسط دولت الجزاير در ظرف 72 ساعت مهلت اخطاريه صادر گردد، بانك مركزي الجزاير به بانك مركزي دستور خواهد داد كه نسبت به نقلوانتقال وجوه و دارايي‌هاي مورد بحث اقدام كند. اگر مهلت اخطارية 72 ساعته ازسوي ايالات متحده بدون صدور اين گواهي تمام شود و يا اگر اخطارية فسخ تعهدات ازسوي ايران تسليم گردد، در چنين موردي بانك مركزي الجزاير به بانك مركزي دستور خواهد داد كلية وجوه و دارايي‌ها را به ايالات متحده برگشت دهد و از آن پس تعهدات مندرج در اين بيانيه ملغي و بلااثر خواهند بود.
 
دارايي‌هاي نزد بانك فدرال رزرو
4. بهمحض انجام ترتيبات ضروري مربوط به حساب اماني در بانك مركزي، ايالات متحده تمام طلاهاي متعلق به ايران نزد بانك فدرال رزرو نيويورك به انضمام كلية دارايي‌هاي ديگر ايران (يا معادل نقدي آنها) نزد بانك فدرال رزرو را به بانك مركزي انتقال خواهد داد كه در حساب اماني نزد بانك مركزي نگهداري خواهد شد؛ تا زماني كه انتقال و يا برگشت آنها طبق بند 3 مذكور در فوق الزام‌آور گردد.
 
 
 
دارايي‌هاي نزد شعب خارجي بانكهاي امريكايي
5. بهمحض انجام ترتيبات ضروري مربوط به حساب اماني نزد بانك مركزي، ايالات متحده تمام سپرده‌ها و اوراق بهاداري را كه در روز 14 نوامبر 1979 يا پس از آن در دفاتر شعب خارجي بانكهاي امريكايي ثبت شده است، بههمراه بهره متعلقه تا 31 دسامبر 1980، به بانك مركزي، حساب بانك مركزي الجزاير، منتقل خواهد كرد كه نزد بانك مركزي در حساب بانك مركزي الجزاير خواهد ماند؛ تا زماني‌كه برگشت يا انتقال آنها طبق بند 3 مذكور در فوق الزام‌آور گردد.
 
دارايي‌هاي نزد شعب بانكهاي امريكايي در امريكا
6. با پذيرش اين بيانيه و بيانية حلوفصل ادعاها منضم به آن توسط ايران و ايالات متحده و به‌دنبال پايان يافتن ترتيبات مربوط به گشايش حساب تضميني بهره‌دار نزد بانك مركزي كه در بيانية اخير و بند 7 زير مشخص شده است، و ترتيبات آن طي 30 روز از تاريخ اين بيانيه داده خواهد شد، ايالات متحده ظرف 6 ماه از آن تاريخ جهت انتقال تمام سپرده‌ها و اوراق بهادار ايران نزد مؤسسات بانكي در امريكا به اضافة بهرة متعلقه به بانك مركزي عمل خواهد كرد كه بهصورت حساب مشروط نزد بانك مركزي باقي خواهد ماند؛ تازماني‌كه انتقال و يا برگشت آنها طبق بند 3 بالا الزام‌آور گردد.
7. بهمجرد وصول وجوه مندرج در بند 6 بالا توسط بانك مركزي، بانك مركزي الجزاير بهبانكمركزي دستور خواهد دادكه: 1) نيمي از مبالغ دريافتي را به ايران انتقال دهد، و 2) نيم ديگر را در يك حساب تضميني بهره‌دار نزد بانك مركزي بسپارد تا آنكه ميزان موجودي حساب تضميني به ميزان يك ميليارد دلار برسد. پس از رسيدن به سطح يك ميليارد دلار، بانك مركزي الجزاير دستور خواهد داد كه تمام مبالغي كه به‌موجب بند 6 دريافت مي‌شوند، به ايران منتقل گردند.
كلية موجودي حساب تضميني صرفاً براي تضمين پرداخت و تأدية ادعاهاي عليه ايران طبق بيانية حلوفصل ادعاها مورد استفاده قرار خواهد گرفت. هرگاه بانك مركزي به ايران اطلاع دهد كه ميزان موجودي حساب تضميني از 500 ميليون دلار تنزل كرده است، ايران فوراً با گذاشتن سپرده‌هاي جديد، موجودي حساب مذكور را به سطح 500 ميليون دلار خواهد رساند و موجودي حساب مذكور در اين سطح نگهداري خواهد شد تا زماني‌كه رئيس هيئت داوري، هيئتي كه طبق بيانية حلوفصل دعاوي تشكيلگرديده است، براي بانك مركزي الجزاير گواهي كند كه تمام احكام حكميت عليه ايران طبق بيانية حلوفصل اجرا شده است، كه در آن‌صورت باقي‌ماندة حساب تضميني به ايران انتقال داده خواهد شد.
 
دارايي‌هاي ديگر در امريكا و خارج از امريكا
8. با پذيرش اين بيانيه و بيانية حلوفصل ادعاها منضم به آن، توسط ايران و ايالات متحده، و به‌دنبال پايان يافتن ترتيبات مربوط بهگشايش حساب تضميني كه طي 30 روز از تاريخ اين بيانيه خاتمه خواهد پذيرفت، ايالات متحده علاوه‌بر دارايي‌هايي كه در بندهاي 5 و 6 بالا به آنها اشاره گرديد، درمورد انتقال تمام اموال ايران (يعني وجوه و اوراق بهادار) كه در ايالات متحده و در خارج از آن كشور موجود است، به بانك مركزي اقدام خواهد كرد؛ تا زماني‌كه انتقال و يا برگشت آنها طبق بند 3 بالا الزام‌آورگردد.
9. با پذيرش اين بيانيه و بيانية حلوفصل ادعاها منضم به آن، توسط ايران و ايالات متحده و با صدور گواهي مشروح در بند 3 بالا توسط دولت الجزاير، ايالات متحده براساس مفاد مقررات قانوني قبل از 14 نوامبر 1979 اين كشور، ترتيبات لازم براي انتقال تمام اموال ايران را كه در ايالات متحده و در خارجموجودمي‌باشدودرچارچوببندهايفوق‌الذكرقرارنمي‌گيرد، بهايرانخواهد داد.
 
لغو تحريمهاي تجاري و ادعاها
10. به‌محض صدور گواهي مذكور در بند 3 توسط دولت الجزاير، ايالات متحده تمام تحريمهاي تجاري را كه از 13 آبان 1358 (4 نوامبر 1979) تاكنون عليه ايران اعمال گرديده است، لغو خواهد نمود.
11. بهمحض صدور گواهي مذكور در بند 3 توسط دولت الجزاير، ايالات متحده فوراً تمام ادعاهايي را كه در حال حاضر عليه ايران در ديوان دادگستري بين‌المللي مطرح است، پس خواهد گرفت و از آن به بعد نيز از اقامة دعوا درمورد هرگونه ادعاي حال يا آينده توسط ايالات متحده و يا اتباع ايالات متحده عليه ايران ناشي از حوادث قبل از تاريخ اين بيانيه، در رابطه با: الف) عمل دستگيري 52 نفر اتباع ايالات متحده در 13 آبان 1358 (4 نوامبر 1979)، ب) توقيف دستگيـرشدگان، ج) خسارات وارده به امـوال ايالات متحده و يا امـوال اتباع ايالات متحده در داخل محوطة سفارت امريكا در تهران بعد از 12 آبان 1358 (3 نوامبر 1979)، د) صدمات وارده به اتباع ايالات متحده و يا اموال آنها در نتيجة جنبشهاي مردمي در جريان انقلاب اسلامي ايران كه ناشي از عمل دولت ايران نبوده است، جلوگيري خواهد نمود. ايالات متحده همچنين مانع از اقامة دعوا عليه ايران در دادگاههاي امريكا توسط اشخاص غيرامريكايي دربارة ادعاهاي حال و يا آينده ناشي از حوادث ذكر شده در اين بند خواهد گرديد.
 
 
مادة 4. برگشت دارايي‌هاي خانوادة شاه سابق
12. بهمحض صدورگواهي مذكور در بند 3 توسط دولت الجزاير، ايالات متحده اموال و دارايي‌هاي موجود در امريكا را كه تحت كنترل وراث شاه سابق و يا هريك از بستگان نزديك وي بوده و به‌عنوان خوانده ازجانب ايران، به‌منظور برگرداندن اموال و دارايي‌هاي متعلق به ايران در دادگاههاي ايالات متحده عليه آنان طرح دعوي مي‌شود، مسدود و انتقال آنها را ممنوع خواهد نمود. دستور انسداد اموال و دارايي‌هاي هريك از خواندگان و همچنين ماترك شاه سابق تا پايان جريان دادرسي به قوت خود باقي خواهد بود. تخلف از دستور انسداد مستوجب مجازاتهاي كيفري و مدني مقرر در قوانين ايالات متحده خواهد بود.
13. بهمحض صدورگواهي مذكور در بند 3 بالا توسط دولت الجزاير، ايالات متحده به تمام اشخاص مقيم در حوزة قضائي امريكا دستور خواهد داد كه ظرف 30 روز كلية اطلاعات موجود نزد آنها، در تاريخ 12 آبان 1358 (3 نوامبر 1979) و نيز در تاريخ دستور، در رابطه با اموال و دارايي‌هاي مذكور در بند 12 را بهمنظور ارسال به ايران، به خزانه‌داري ايالات متحده گزارش دهند. تخلف از اين مقرره مستوجب مجازاتهاي كيفري و مدني مندرج در قوانين ايالات متحده خواهد بود.
14. بهمحض صدورگواهي مذكور در بند 3 فوق توسط دولت الجزاير، ايالات متحده به كلية دادگاههاي ذي‌ربط ايالات متحده اعلام خواهد كرد كه درمورد دعاوي مندرج در بند 12، ادعاي ايران نبايستي چه بهاستناد اصول «مصونيت دولت مستقل» يا به استناد «قانون دكترين كشوري» مردود تلقيگردد، و نيز اعلام خواهد كرد كه مصوبه‌ها و احكام ايران در ارتباط با چنين دارايي‌هايي بايستي طبق قوانين ايالات متحده بهوسيلة دادگاههاي امريكا اجرا گردد.
15. درمورد هر حكم صادره از دادگاه امريكا مبني‌بر انتقال هرگونه اموال و يا دارايي به ايران، ايالات متحده بدين‌وسيله اجراي حكم نهايي را درصورتي‌كه اموال و يا دارايي‌ها در داخل ايالات متحده باشد، تضمين مي‌نمايد.
16. چنانچه اختلافي بين طرفين دربارة نحوة اجراي تعهداتي كه مطابق بندهاي 12 تا 15 به‌عهدة ايالات متحده مي‌باشد بروز نمايد، ايران مي‌تواند اختلاف را به هيئت داوري كه براساس بيانية حل و فصل ادعاها و مطابق شرايط مقرر در آن تشكيل گرديده است و رأي آن لازم‌الاجرا خواهد بود، ارجاع نمايد. چنانچه هيئت مزبور تشخيص دهد كه در نتيجة قصور ايالات متحده در اجراي اين تعهد، ايران متحمل خساراتي گرديده است، حكم مقتضي به نفع ايران صادر مي‌كند كه اين حكم در دادگاههاي هر كشوري و مطابق قوانين آن كشور، بهوسيلة ايران مي‌تواند بهموقع اجرا گذاشته شود.
 
حل و فصل اختلافات
17. چنانچه اختلافات ديگري دربارة تفسير يا نحوة اجراي هريك از مقررات اين بيانيه بين طرفين بروز نمايد، هريك از طرفين مي‌تواند اختلاف را به هيئت داوري كه براساس بيانية حلوفصل ادعاها و مطابق شرايط مقرر در آن تشكيل گرديده است و رأي آن لازم‌الاجرا خواهد بود، ارجاع نمايد. تصميمات هيئت مزبور دربارة چنين اختلافاتي، مشتمل‌بر احكام پرداخت غرامت، خسارت حاصله از عدم اجراي اين بيانيه و يا بيانية حلوفصل ادعاها مي‌تواند ازسوي طرف ذي‌نفع در دادگاههاي هركشوري مطابق قوانين آن كشور بهموقع اجرا گذارده شود.
 
 
امتیاز دهی
 
 

سایت های خارجی
دیوان دائمی داوری
دیوان بین المللی کیفری
دیوان بین المللی دادگستری
دیوان داوری دعاوی ایران - ایالات متحده
سازمان ملل متحد
سایت های فارسی
رئیس جمهور
سایت مجله حقوقی بین المللی
کتابخانه مرکز امور حقوقی بین‌المللی ریاست جمهوری
سايت قوانين و مقررات كشور