1399/5/4 شنبه
فارسی
 
.

معرفی منابع روز حقوق بین‌الملل

.
.


معرفی منابع روز حقوق بین‌الملل


مرکز امور حقوقی بین‌المللی ریاست جمهوری در نظر دارد تا در راستای آشنایی و استفاده پژوهشگران حوزه حقوق بین‌الملل، اقدام به معرفی برخی منابع مهم و قابل توجه روز، از جمله مقالات منتشره در مجلات و نشریات معتبر علمی و کتاب‌های تازه انتشار یافته در وبسایت خود نماید. بدیهی است که در میان انبوه منابع موجود، رصد برخی عناوین به همراه شرح مختصری از موضوعات مورد بررسی در کتاب یا مقاله مزبور می‌تواند جهت آگاهی نسبی از مسیر پیشرفت‌ و تحولات علمی در این حوزه و کمک به ایده‌پردازی برای انجام مطالعات و پژوهش‌های بنیادین و کاربردی موثر باشد. همچنین لازم به ذکر است که بخش عمده‌ای از کتب و مقالاتی که به معرفی آنها پرداخته خواهد شد، به زبان‌های فرانسوی یا انگلیسی در کتابخانه مرکز امور حقوقی بین‌المللی در دسترس عموم قرار دارد.  
 

سالنامة فرانسوی حقوق بین‌الملل، 2018
Annuaire Français de Droit International, 2018
عنوان مقاله:
توافق وین راجع به موضوع هسته‌ای ایران و نقش شبه‌تقنینی شورای امنیت سازمان ملل متحد*
Lʼaccord de Vienne sur le nucléaire iranien et le rôle quasi législatif du Conseil de sécurité des Nations Unies
ماسیمو یووان
MASSIMO IOVANE
استاد حقوق بین‌الملل دانشگاه ناپل فدریکو 2
از صفحة 163 تا 190
چکیده:
در 8 مه 2018 ایالات متحده به‌طور رسمی قصد خود را برای خروج از برنامة جامع اقدام مشترک(برجام) که در 14 ژوئیة 2015 میان ایران از یک طرف و پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد، به‌علاوة آلمان و اتحادیة اروپا از طرف دیگر منعقد شده بود، اعلام کرد. در این مقاله نویسنده مترصد نشان دادن این امر است که توافق وین یا حداقل بخشی از آن، از ابتدا به‌عنوان یک معاهده بین‌المللی الزام‌آور منعقد شد. تحلیل رویة شورای امنیت از زمان لازم‌الاجراشدن منشور تا کنون نیز حاکی از آن است که حقوق بین‌الملل تا چه حد به صلاحیت‌های اعمال تحریم از سوی این نهاد به عنوان یکی از مهم‌ترین کارکردهای آن، وابستگی پیدا کرده است. در همین راستا، در بحث حاضر، مقاله به تحلیل قطعنامة 2231  شورای امنیت می‌پردازد که پیش از هر چیز با هدف تحکیم رعایت تعهدات حقوقی طرف‌ها در برجام و رعایت تعهدات ایران طبق معاهدة منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای و توافق‌های صورت گرفته با آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای تصویب شد.
بخش‌های مقاله: 1. ماهیت حقوقی برجام: نظریة ماهیت سیاسی 2. تأثیر قطعنامة 2231 بر ماهیت حقوقی برجام 3. نقد اعتقاد حداکثری: ماهیت الزامی برجام 4. قطعنامة 2231 و صلاحیت‌های شورای امنیت در زمینة دفاع از ارزش‌های بنیادین جامعة بین‌المللی 5. اختیار شورای امنیت در اِعمال تحریم و تضمین حقوق بین‌الملل در رویة سازمان ملل 6. نقش شورای امنیت و آژانس در بحران‌های اخیر هسته‌ای 7. مشروعیت و ماهیت حقوقی تدابیر اجراشده 8. تفسیر و طبقه‌بندی رویة شورای امنیت 9. اختیارات شورای امنیت در برابر موضوع هسته‌ای ایران  


 

سالنامة فرانسوی حقوق بین‌الملل، 2019
Annuaire Français de Droit International, 2019
عنوان مقاله:
حقوق بین‌الملل و مبارزه با آلودگی دریا بر اثر پسماندهای مواد پلاستیکی*
Le droit international et la lutte contre la pollution marine par les déchets de matières plastiques
پاسکال پیکار
PASCALE PICARD
پژوهشگر مرکز ملی پژوهش‌های راهبردی، دانشگاه‌های اِکس مارسی، تولون، پو و مرکز مطالعات و پژوهش‌های بین‌المللی و اروپایی اِکس آن پرووانس
از صفحة 527 تا 553
چکیده:
پسماندهای مواد پلاستیکی انباشته شده و اقیانوس‌ها را فرامی‌گیرد؛ حتی طبق برخی پیش‌بینی‌ها، تا سی سال آینده، میزان مواد پلاستیکی در اقیانوس‌ها، بیشتر از ماهی‌ها خواهد شد. در این وضعیت، اسناد بین‌المللی سنتی مربوط به مبارزه با آلودگی دریایی ناشی از این پدیده، هم از لحاظ اجرا و هم از لحاظ مفاد آن‌ها ناکافی به نظر می‌رسند. امروزه برای درک پیچیدگی و جنبة جهانی آلودگی دریایی ناشی از پسماندهای مواد پلاستیکی، توجه به کلیة مراحل چرخة زندگی پلاستیک و انتقال فرامرزی آن‌ها، چه به صورت خود به خودی و چه عمدی، ضروری است. هرچند جامعة بین‌المللی به‌تدریج از خلال نظام‌های حقوقی و اسناد مختلف بین‌المللی موجود، این ضرورت را درک می‌کند و در عین حال، امکان و تناسب انعقاد معاهده‌ای جدید در این زمینه را مدنظر دارد، اما همچنان مبارزه با آلودگی پلاستیکی اقیانوس‌ها، چالشی واقعی و جدی برای حقوق بین‌الملل است.
بخش‌های مقاله: 1. محدوده‌های نظام حقوقی موجود در درک پدیده‌ای پیچیده و جهانی 2. تقویت چارچوب حقوقی بین‌المللی: توجه تدریجی به خطرناکی پسماندها و جهانی‌بودن مسائل مربوط به آلودگی پلاستیکی
 


سالنامة فرانسوی حقوق بین‌الملل، 2020
Annuaire Français de Droit International, 2020
عنوان مقاله:
پهپادها و توئیت‌ها: قضیة حملة امریکا به ژنرال ایرانی، قاسم سلیمانی در 3 ژانویة 2020 *
Des drones et des tweets: ľaffaire de la frappe américaine ayant visé le général iranien Qassem Soleimani le 3 janvier 2020
لوران تریژو
LAURENT TRIGEAUD
دانشیار دانشگاه پاریس 2
عضو مرکز پژوهش حقوق بشر و حقوق بشردوستانه(دانشگاه پاریس 2)
از صفحه 239 تا 269
چکیده:
قضیة سلیمانی مملو از آموزه‌های مهمی برای درک قواعد بین‌المللی راجع به توسل به زور (حقوق بر جنگ) و نیز قواعد راجع به حقوق مخاصمات مسلحانه (حقوق در جنگ) است. این قضیه، به نوعی، مجموعه‌ای از مسائل اساسی معاصر در این حوزه‌ها را در قالب رویة بین‌المللی مطرح می‌کند: آیا دفاع مشروع می‌تواند پیشگیرانه باشد؟ آیا می‌تواند به حملات دارای شدت کم واکنش نشان دهد؟ می‌تواند فقط علیه یک مسئول بلندپایة نظامی صورت بگیرد؟ آیا می‌توان علیه دولتی در قلمرو دولت ثالث اقدام به دفاع مشروع نمود؟ آیا این عملیات نظامی، موجب مخاصمة مسلحانه بین‌المللی با دولت ثالث می‌شود؟
بخش‌های مقاله: 1. ایران به‌عنوان هدف کلی حمله 2. مقام نظامی بلندپایة ایران به‌عنوان هدف خاص حمله 3. عراق به‌عنوان تماشاگر منفعل مخاصمه

 

سالنامة فرانسوی حقوق بین‌الملل، 2020
Annuaire Francais de Droit International, 2020
عنوان مقاله:
به‌کارگرفتن عرف در داوری راجع به قضیة انریکا لکسی(رأی 21 مه 2020): تحلیل گفتمان‌ها*
La mobilisation de la coutume dans ľarbitrage relatif à ľaffaire de ľEnrica Lexie (sentence du 21 mai 2020): une analyse de discours
ادوآردو استوپیونی
EDOARDO STOPPIONI
استاد دانشگاه استراسبورگ
از صفحة 313 تا 331
چکیده:
رأی دیوان دائمی داوری مورخ 21 مه 2020 در قضیة انریکا لکسی، به دعوایی طولانی میان ایتالیا و هند پایان داد. این دعوا راجع به اعمال صلاحیت کیفری هند در مورد دو شخص نظامی مستقر در یک کشتی ایتالیایی بود که باعث مرگ دو ملوان ماهی‌گیر هندی در منطقة انحصاری - اقتصادی هند شدند. دیوان بررسی قاعده عرفی مصونیت از صلاحیت کیفری را به عنوان سوال ضمنی دعوا، برای حل و فصل کل این اختلاف لازم دانست و بر این اساس، به یافتن پاسخ این پرسش بسیار مورد مناقشه در چارچوب حقوق بین‌الملل چندپاره امروز می‌پردازد که چه ارتباطی میان صلاحیت تخصصی و حقوق بین‌الملل نانوشته، وجود دارد. با اتخاذ یک رویکرد تحلیلی، می‌توان ظواهر بیانی و ابزارهای روش‌شناختی مورد استفادة دیوان را در نگاه به این قاعدة نانوشته حقوق بین‌الملل درک و تبیین کرد.                                                                                                                
 بخش‌های مقاله:  1. جایگاه عرف در برابر صلاحیت قضایی تخصصی  2. تفسیر عرف توسط دادگاه دارای صلاحیت تخصصی
 
* موجود در کتابخانة مرکز امور حقوقی بین‌المللی ریاست جمهوری
.
 
امتیاز دهی
 
 

نسخه قابل چاپ