1399/5/4 شنبه
فارسی
 
.

قرار دیوان بین‌المللی دادگستری در مورد درخواست تعدیل قرار دستور موقت مورخ 7 دسامبر 2021

.
.




قرار دیوان بین‌المللی دادگستری در مورد درخواست تعدیل قرار دستور موقت مورخ 7 دسامبر 2021


 
پیشینه مربوط به دعوای موضوع قرار
جمهوری ارمنستان در 16 سپتامبر 2021 اقدام به ثبت دادخواستی علیه جمهوری آذربایجان در خصوص نقض‌های ادعایی کنوانسیون بین‌المللی حذف کلیه اشکال تبعیض نژادی( 21 دسامبر1965) کرد.
در این دادخواست، ارمنستان ازجمله درخواستی برای صدور قرار موقت به موجب ماده 41 اساسنامه و مواد 73، 74 و75 قواعد دیوان نمود.
دیوان در 7 دسامبر 2021 قرار حاوی دستورات موقت زیر را صادر کرد:
1. جمهوری آذربایجان باید به موجب  تعهداتش طبق کنوانسیون فوق:
الف) از همه افراد دستگیر شده در رابطه با مخاصمه 2020 که همچنان در بازداشت به سر می‌برند، در برابر خشونت و آسیب‌های جسمانی حمایت کند و امنیت و برابری آنها در پیشگاه قانون را تضمین نماید. 
ب) برای پیشگیری از تهییج و افزایش تنفر نژادی وتبعیض، ازجمله توسط مقامات و نهادهای عمومی علیه افراد دارای تابعیت یا ریشه قومی ارمنی، همه اقدامات لازم را به عمل آورد.
ج) جهت پیشگیری و مجازات اعمال خرابکارانه و هتاکانه نسبت به میراث فرهنگی ارمنستان از‌جمله کلیساها و سایر معابد، بقاع، آثار تاریخی، گورستان‌ها و صنایع دستی تاریخی، همه اقدامات لازم را به عمل آورد.
2. دوطرف باید از هر اقدامی که امکان دارد باعث تشدید یا گسترش یا پیچیده‌تر شدن فیصله اختلاف حاضر در پیشگاه دیوان شود، خودداری کنند.

               طرح درخواست تعدیل قرار 7 دسامبر 2021
  • بدین منظور در تاریخ 16 سپتامبر 2022، ارمنستان مستند به ماده 76 قواعد دیوان، از آن نهاد می‌خواهد قرار 7 دسامبر 2021 را تعدیل نماید. در 19 دسامبر 2022 ارمنستان با اشاره به تحولات جدید، درخواستش برای تعدیل قرار 7 دسامبر 2021 را مجدداً مورد تأکید قرار داد.
  • درخواست ارمنستان برای تعدیل قرار صادره در 7 دسامبر، مربوط به بند الف دستور موقت پیش‌گفته بود. ارمنستان از محضر دیوان درخواست می‌کند «به طور کاملاً صریح آذربایجان را ملزم به حمایت از همه اشخاص دستگیر شده در برابر خشونت و آسیب‌های جسمانی در رابطه با  مخاصمه 2020، یا هر مخاصمه مسلحانه‌ای سازد که بین طرفین از آن تاریخ رخ داده، ... و امنیت و برابری این افراد در پیشگاه قانون را تضمین کند».
  • در این خصوص ارمنستان مخصوصاً به درگیری‌هایی که در سپتامبر 2022 بین طرفین بروز کرده، اشاره می‌کند.
  • آذربایجان در ملاحظات مکتوبی که در خصوص این درخواست ارمنستان تقدیم دیوان می‌کند، خواستار رد درخواست ارمنستان به جهت فقد (شرط) ضرورت در آن می‌شود.

  تصمیم مقدماتی دیوان
  • در مقدمه تصمیم (در اینجا قرار) دیوان اعلام می‌کند «باید در ابتداء مشخص سازد که آیا ...دلیلی برای این نتیجه‌گیری وجود دارد که وضعیت مؤثر در صدور برخی قرارهای موقت در دسامبر  2021 ، از آن زمان تاکنون دستخوش تغییر شده باشد».
  • همچنین دیوان این فرض را مطرح می‌کند که «اگر یافته‌های دیوان دال بر وجود تغییری در وضعیت(مبنایی) از زمان صدور قرار باشد، در آن صورت باید به بررسی این نکته بپردازد که آیا تغییر پدید آمده می‌تواند تعدیل دستورات موقت پیشین را توجیه نماید».
  • در بیان موجه بودن تعدیل بر اساس وضعیت جدید، دیوان اعلام می‌کند «چنین تعدیلی (در دستورات موقت پیشین) زمانی مناسب خواهد بود که وضعیت حادث به نوبه خود مستلزم صدور دستور موقت باشد. به این معنا که شروط کلی معینه در ماده 41 اساسنامه دیوان، بر نمونه حاضر (نیز) قابل اعمال باشد».

     مبانی مورد ادعای ارمنستان جهت اثبات حدوث تغییر در وضعیت
  • وقوع حمله وسیع مسلحانه بر قلمرو ارمنستان از جانب آذربایجان در سپتامبر 2022 که منجر به کشتار و آزار نظامیان ارمنستانی و مجروح شدن غیرنظامیان گردید؛
  • بازداشت شدن نظامیان ارمنستانی از جانب آذربایجان و قرار گرفتن آنها در معرض رفتارهای غیرانسانی و حقارت‌آمیز، خشونت، آسیب‌های جسمانی وشکنجه؛
  • ضمن اذعان بر بازگردانده شدن هفده بازداشتی ارمنستانی، همچنان خطر واقعی و فوریِ تکرار رفتاری از جانب آذربایجان که سلامت و آرامش نظامیان ارمنستانی را تهدید کند، وجود دارد.

     مبانی مورد ادعای آذربایجان در رد حدوث تغییر در وضعیت
  • آغاز تنش‌های خصمانه، با حمله وسیعی که به مقرهای آذربایجان صورت گرفت، کلید خورد و آذربایجان را وادار به واکنش نظامی ساخت.
  • هیچ حمله‌ای به قلمرو سرزمینی ارمنستان واقع نشده است.
  • گرچه هفده سرباز ارمنستانی در این تنش‌ها بازداشت شدند، ولی همه آنها اکنون (در 4 اکتبر 2022) به ارمنستان بازگردانده شده‌اند.
  • دستور موقت مورخ 7 دسامبر 2021 دیوان نسبت به همه ارمنستانی‌های بازداشت شده در حال اجراء شدن است.
  • تدابیر لازم جهت هم پیشگیری از هر نوع رفتار غیرقانونی از سوی اعضای نیروهای مسلّح و بازرسی و پاسخگویی به ادعاهای مربوط به (وقوع) چنین رفتارهایی اتخاذ شده است.
     تصمیم نهایی دیوان
  • دیوان در پی یافتن دلیلی برای تغییر در ماهیت ادعاهای مطرح در دو درخواست صدور دستور موقت برآمد و اعلام داشت که «ماهیت ادعاهای ارمنستان در مورد رفتار با اشخاص (مورد بحث) با ادعاهایی که در درخواست 2021 برای صدور دستور موقت ارائه شده بود، یکسان است».
  • در بیان اینکه آیا دستورات صادره در قرار 7 دسامبر 2021 لازم است یا نه، دیوان این نکته را مورد ملاحظه قرار می‌دهد که «وضعیتی که وجود آن منجر به صدور قرار7 دسامبر 2021 شد همچنان پایدار است و با وضعیت فعلی تفاوتی ندارد».
  • در مجموع دیوان نتیجه قرار 2021 را به این شکل تأیید می‌کند که رفتار مدنظر بر اساس آن قرار «باید نسبت به هر شخصی هم که در جریان هر تنش خصمانه‌ منبعث از مخاصمه 2020 بازداشت شده یا  ممکن است بازداشت شود، قابل اجراء باشد».
  • لینک‌های مفید برای مطالعه بیشتر:


 
.
 
امتیاز دهی
 
 

نسخه قابل چاپ